FAQ – veelgestelde vragen over parodontitis

De kosten hangen af van de behandelstappen en van welke tanden zijn aangedaan; ze verschillen dus per patiënt. Voor de behandeling begint, stelt de praktijk een behandel- en kostenplan op waarin de kosten staan vermeld. Daaruit blijkt ook welke kosten de zorgverzekeraar vergoedt en welke u als aanvullende prestatie zelf draagt.

Een implantaat kan vele jaren meegaan – doorslaggevend is hoe gezond het weefsel eromheen blijft. Wie parodontitis heeft gehad, loopt daarbij een hoger risico: dezelfde bacteriën kunnen ook het weefsel rond een implantaat aantasten. Men spreekt dan van peri-implantitis.

Parodontitis moet daarom vóór het plaatsen volledig zijn behandeld. Daarna beslist de nazorg: regelmatige controles, professionele reiniging en zorgvuldige mondhygiëne thuis. Onder die voorwaarden zijn implantaten ook na parodontitis een betrouwbare oplossing.

Volg de aanwijzingen van uw tandarts nauwgezet op. Hij vertelt u waar u op moet letten.

Eén toepassing van glazuurmatrixeiwitten is normaal gesproken voldoende. Het herstelproces dat zij op gang brengen, zet zich over een langere periode voort – vaak langer dan een jaar.

Consequente mondhygiëne is het belangrijkste. Uw behandelaar vertelt u graag of er in uw geval nog andere regels gelden, bijvoorbeeld minder roken of ermee stoppen.

Parodontale aandoeningen worden meestal veroorzaakt door bacteriën die zich tussen tand en tandvlees nestelen en een ontsteking veroorzaken. Bestaande systemische aandoeningen zoals diabetes, stress of gebrekkige mondhygiëne kunnen het verloop eveneens beïnvloeden.

De eerste tekenen van een parodontale aandoening zijn rood, gezwollen tandvlees, bloedend tandvlees, terugtrekkend tandvlees, pijn aan tanden en tandvlees, loszittende tanden, een slechte smaak in de mond en slechte adem.

Onder „Tandarts zoeken“ kunt u met uw postcode en een afbakening van het zoekgebied een behandelaar bij u in de buurt vinden.

Bloedend tandvlees kan een teken van een parodontale aandoening zijn. Treedt het regelmatig op, bijvoorbeeld bij het poetsen, dan moet u uw tandarts raadplegen.

Tijdens de actieve behandelfase bepaalt uw tandarts de tussenpozen; afhankelijk van het stadium kunnen die kort zijn. Ook zonder parodontale aandoening moet u één tot twee keer per jaar op controle.

Op tijd herkend kan het voortschrijden van de aandoening en het verlies van een of meer tanden in de meeste gevallen worden voorkomen. Is een tand al zo beschadigd dat behoud niet meer mogelijk is, dan is verwijdering vaak de enige optie.

Een verband bestaat onder meer bij diabetes mellitus, waar een slecht ingestelde bloedsuiker een risicofactor is. Cariës, stress of een algemeen verzwakte afweer kunnen parodontitis eveneens in de hand werken. Parodontitis geldt op haar beurt als risicofactor voor hartziekten, vroeggeboorte van kinderen met een laag geboortegewicht en artritis. Ook de hormoonverandering tijdens de zwangerschap kan een parodontale aandoening uitlokken.

Gingivitis kan door betere en consequente mondhygiëne zelf worden behandeld. Houden de tandvleesproblemen aan, dan moet altijd een tandarts worden geraadpleegd.

Afhankelijk van hoever de parodontale aandoening is gevorderd en van de wens de aangedane tand te behouden, kan een chirurgische ingreep onvermijdelijk zijn. Uw tandarts vertelt u of dat in uw geval nodig is.

Ja, parodontitis kan worden overgedragen – bijvoorbeeld door dezelfde tandenborstel of hetzelfde bestek te gebruiken, of door een fopspeen in de eigen mond nat te maken.

Recente onderzoeken hebben laten zien dat weefsel dat met behulp van glazuurmatrixeiwitten werd opgebouwd, na vijf jaar nog stabiel was.

In het ergste geval leidt een onbehandelde parodontale aandoening tot verlies van de aangedane tand of tanden.

De veroorzakende bacteriën zijn overdraagbaar, bijvoorbeeld via speeksel. Of daar een aandoening uit ontstaat, hangt af van de afweer, de mondhygiëne en erfelijke factoren. In strikte zin is parodontitis niet besmettelijk.

In de regel niet. Dat is haar gevaarlijkste eigenschap: het bot breekt jarenlang af zonder dat pijn waarschuwt. Zij wordt vaak pas opgemerkt wanneer tanden los komen te staan of het tandvlees zichtbaar terugtrekt.

Gedeeltelijk. Bij bepaalde defectvormen zijn bot en steunweefsel met regeneratieve methoden weer op te bouwen. Bij horizontale afbraak over veel tanden kan dat niet; daar gaat het erom de toestand te behouden.

Bij zorgvuldige reiniging meestal binnen één tot twee weken. Houdt de bloeding langer aan, dan hoort het steunweefsel onderzocht te worden.

Nee, het tegendeel is juist. De bloeding komt van de ontsteking, niet van het poetsen. Juist de ontstoken plekken hebben een grondige maar zachte reiniging nodig.

Nee. Een gingivitis kan volledig genezen. Blijft zij echter lang bestaan, dan kan zij op het bot overgaan – en die stap is niet meer omkeerbaar.

Gingivitis betreft alleen het tandvlees en geneest volledig. Parodontitis heeft het bot bereikt; wat daar verloren gaat, komt niet vanzelf terug.

Het vaakst vanaf de middelbare leeftijd, maar er bestaan ook vroege en snel verlopende vormen bij jonge mensen. Bepalend is niet de leeftijd, maar hoe snel het steunweefsel verloren gaat.

Een tandarts met een aangegeven aandachtsgebied of een aanvullende kwalificatie in de parodontologie. In Duitsland is de term geen beschermde specialistentitel; vraag naar de aard van de kwalificatie.

Daar is geen algemeen antwoord op. Bij sommige mensen blijft het jarenlang bij gingivitis, bij anderen bereikt de ontsteking binnen maanden het bot. Roken, diabetes en erfelijke aanleg versnellen het beloop.

Aan blootliggende tandhalzen, tanden die langer lijken, aanhoudende slechte adem en later aan tanden die bewegen. Betrouwbaar is alleen het meten van de pocketdiepten in de praktijk.

Ja. Bij de meeste mensen is zij tot stilstand te brengen. Niet omkeerbaar is het reeds opgetreden botverlies – daarom telt elke maand waarin eerder wordt behandeld.

Nee. De sonde wordt voorzichtig in de tandvleesgroeve geleid. Bij sterk ontstoken tandvlees kan het gevoelig zijn; het onderzoek duurt maar enkele minuten.

De Duitse wettelijke zorgverzekeraars vergoeden de meting elke twee jaar in het kader van de controle.

Code 3 staat voor ondiepere, code 4 voor diepe tandvleespockets. Beide betekenen dat behandeling nodig is; bij code 4 volgt uitgebreide parodontale diagnostiek met metingen bij elke tand.

De bevindingen worden vastgelegd: bij elke tand worden de pocketdiepten gemeten, de bloedingsneiging beoordeeld en de ziektegeschiedenis opgenomen. Daarbij hoort een gesprek over roken, bestaande aandoeningen en de mondhygiëne thuis.

Neem een lijst van uw medicijnen mee en noem bekende aandoeningen, in het bijzonder diabetes, hart- en vaatziekten en bloedverdunners. Dat beïnvloedt de planning.

De eigenlijke reiniging omvat, afhankelijk van de omvang, één tot twee zittingen. Tussen de stappen liggen weken waarin het weefsel geneest. Reken in totaal op meerdere maanden – de nazorg loopt daarna permanent door.

Bij elke tand worden zes plaatsen gesondeerd: de diepte van de tandvleespocket, bloeding na sonderen en het verlies aan aanhechting. Daarbij komen mobiliteitsgraden en zo nodig röntgenfoto's.

De sonde meet het zachte weefsel. Hoeveel bot werkelijk is afgebroken en of het verlies horizontaal of trechtervormig verloopt, laat pas de röntgenfoto zien – en daarvan hangt af welke methoden in aanmerking komen.

Een laboratoriumanalyse van de bacteriën uit de pocket. Die komt in aanmerking wanneer de aandoening ondanks goede mondhygiëne voortschrijdt of wanneer over begeleidende antibiotica moet worden beslist – niet als routine.

De worteloppervlakken onder de tandvleesrand worden van aanslag en tandsteen ontdaan – met handinstrumenten en ultrageluid, onder plaatselijke verdoving. Dit is de kern van de parodontale behandeling.

In de eerste dagen kunnen de tanden gevoelig reageren op koud en warm, en kan het tandvlees licht pijn doen. Beide nemen af. Blootliggende tandhalzen blijven soms langer gevoelig; daarvoor bestaan lakken en pasta's.

De zwelling neemt af en het tandvlees gaat weer tegen de tand aan liggen. Wat eerder door de ontsteking opgezwollen was, wordt nu zichtbaar kleiner. Dat is een teken van genezing, ook al verrast het aanvankelijk.

Bij pocketdiepten tot ongeveer vijf millimeter in de regel wel. Blijven er daarna diepere pockets, dan wordt een chirurgische stap overwogen.

Meestal niet. De mechanische reiniging ís de behandeling; een antibioticum komt er alleen in bepaalde gevallen bij, bijvoorbeeld bij snel verlopende vormen. Het vervangt de reiniging nooit.

Bij de gesloten aanpak wordt zonder snede gereinigd, op de tast. Bij de open aanpak wordt het tandvlees opgeklapt, zodat de wortel onder zicht kan worden gereinigd en het bot beoordeeld.

Wanneer na de niet-chirurgische behandeling pockets overblijven die noch te reinigen zijn, noch vanzelf teruggaan. De ingreep schept toegang en vormt het bot zo dat de plek weer te onderhouden is.

De wond sluit zich in één tot twee weken; de hechtingen worden meestal na zeven tot tien dagen verwijderd. Tot het weefsel definitief is uitgerijpt, gaan er meerdere maanden overheen.

De Duitse wettelijke verzekering vergoedt de chirurgische stap wanneer die na de herbeoordeling gerechtvaardigd is. Regeneratieve extra's zoals membranen of vervangingsmaterialen komen vaak voor eigen rekening – vraag dat vooraf schriftelijk.

De eerste dagen zacht, lauw voedsel. Vermijd hete, pittige en korrelige kost en alcohol. Kauw aan de andere kant zolang de wond gevoelig is.

De wond zelf aanvankelijk niet. Alle andere tanden worden gewoon doorgepoetst – juist nu. Voor het wondgebied geeft de praktijk een spoeling of gel mee en zegt vanaf wanneer er weer geborsteld wordt.

Bij een bloeding die na tien minuten druk met een schone doek niet stopt, bij toenemende zwelling na de derde dag, bij koorts of wanneer de pijn sterker in plaats van zwakker wordt.

Bij gezond tandvlees één tot twee keer per jaar. Na een parodontale behandeling vaker – hoe vaak, hangt af van het risico en wordt in de praktijk bepaald.

Voor de gladde vlakken wel. De ruimten tussen de tanden en alles onder de tandvleesrand bereikt geen tandenborstel – en juist daar begint parodontitis.

Twee keer per dag poetsen, één keer per dag tussen de tanden reinigen, niet roken en aandoeningen als diabetes goed laten instellen. En de controleafspraken nakomen, ook als er niets pijn doet.

Het is een particuliere behandeling die naar omvang wordt afgerekend; de marge ligt doorgaans in de lage driecijferige orde. Sommige verzekeraars geven een bijdrage. Vraag het bedrag vooraf.

Meestal niet. Bij blootliggende tandhalzen of ontstoken tandvlees kan het gevoelig zijn; zeg dat, dan wordt er milder gewerkt of plaatselijk verdoofd.

Alleen zo wit als ze zonder verkleuringen zijn. Afzettingen van koffie, thee en tabak worden verwijderd; de eigen kleur van de tand verandert niet. Daarvoor is bleken nodig, en dat vraagt gezond tandvlees.

De systematische parodontale behandeling met voorbehandeling, reiniging, herbeoordeling en ondersteunende nazorg, wanneer de bevindingen dat rechtvaardigen. De aanvraag gebeurt vóór aanvang.

In de regel de professionele reiniging buiten de geregelde nazorg, plus aanvullende methoden zoals regeneratieve materialen, laser of kiemtests. Die horen vooraf schriftelijk in een kostenplan.

De vergelijking is eenvoudig: de behandeling kost één keer, een verloren tand kost bij vervanging een veelvoud – en blijvend, want ook een voorziening moet worden onderhouden en ooit vernieuwd.

Nee. Teruggetrokken tandvlees komt niet vanzelf terug. Met een transplantaat is het op veel plaatsen weer op te bouwen – hoe volledig, hangt af van het weefsel tussen de tanden.

Meestal uit het eigen gehemelte. Als alternatief bestaan er vervangingsmaterialen die het lichaam tijdens de genezing door eigen weefsel vervangt; daarmee vervalt de tweede wond.

In de regel niet. Tandvleesopbouw geldt meestal als esthetisch gemotiveerd en wordt particulier afgerekend. Bij uitgesproken functionele hinder kan dat anders liggen – de praktijk klaart dat vooraf uit.

Nee. Doorslaggevend is het weefsel tussen de tanden. Is dat intact (Miller I en II), dan is volledige dekking te verwachten. Ontbreekt het, dan blijft alleen gedeeltelijke dekking over.

De wond geneest in één tot twee weken. Tot kleur en vorm zich hebben aangepast, gaan er meerdere maanden overheen – beoordeel het resultaat niet na veertien dagen.

Ja, als de oorzaak blijft. Te hard poetsen, een ongunstige tandstand of een onbehandelde ontsteking leiden opnieuw tot terugtrekking. Daarom hoort bij het dekken altijd de vraag waar zij vandaan kwam.

In de volksmond ja, vaktechnisch nee. „Parodontose“ duidde vroeger op terugtrekking zonder ontsteking. Vrijwel altijd is er echter wel ontsteking – en die heet parodontitis. De term parodontose geldt tegenwoordig als achterhaald.

Omdat het ingeburgerd is. In bevindingen en behandelplannen staat vandaag parodontitis, met stadium en graad. Hoort u „parodontose“, dan wordt in de regel hetzelfde bedoeld.

Een georganiseerde gemeenschap van bacteriën die zich met een eigen beschermlaag aan het tandoppervlak hecht. Binnen die laag zijn de bacteriën grotendeels beschermd tegen spoelingen en antibiotica.

Zij bereikt het oppervlak van de biofilm, niet het binnenste. Een biofilm moet mechanisch worden verstoord – met borstel, rager of de instrumenten in de praktijk. Spoelingen zijn een aanvulling, geen vervanging.

De herkolonisatie begint binnen uren; na één tot twee dagen is de biofilm weer georganiseerd. Daarom is de dagelijkse herhaling belangrijker dan de grondigheid van één reiniging.

Doorgaans 45 tot 60 minuten, afhankelijk van het gebit en de omvang van de aanslag.

De reiniging maakt het oppervlak licht ruw; op ruwe plekken hechten bacteriën sneller. Polijsten maakt glad en vertraagt zo de volgende afzetting.

Na de fluoridelak wacht u het beste ongeveer een uur, zodat die kan inwerken. Daarna geldt geen beperking; sterk kleurende dranken vermijdt u de eerste dag beter.

Veel Duitse wettelijke verzekeraars geven een bijdrage of vergoeden een deel via bonusprogramma's. Het bedrag verschilt per verzekeraar – vraag het daar na vóór u de afspraak maakt.

Er wordt naar omvang afgerekend: aantal tanden, hoeveelheid en hardheid van de aanslag, gebruikte methoden. Een gebit met weinig tanden en weinig tandsteen kost minder dan een volledig gebit met vaste afzettingen.

Nee. Tijdens de ondersteunende parodontale therapie valt de nazorg onder de verzekering, zolang die binnen het vastgelegde kader loopt. Daarna wordt het weer een particuliere behandeling.

De ontsteking tot stilstand brengen, de pockets zover verkleinen dat ze te reinigen zijn, en de tand behouden. Een gebit als vóór de aandoening is niet het doel en meestal ook niet haalbaar.

Aan pocketdiepten die bij de hermeting lager zijn en vooral aan sonderen dat niet meer bloedt. Het uitblijven van bloeding geldt als het beste teken van een stabiele toestand.

Dat hangt af van de bevindingen. Sterk losgekomen tanden met vergevorderd botverlies zijn soms niet te behouden. Het behandelplan zegt vooraf welke tanden als twijfelachtig gelden.

Bij trechtervormige botdefecten die door meerdere wanden worden begrensd. Bij horizontale botafbraak over veel tanden is heropbouw niet mogelijk.

Afhankelijk van het defect membranen, botvervangend materiaal of glazuurmatrixeiwitten, afzonderlijk of gecombineerd. Wat in een geval zinvol is, bepaalt de vorm van het defect – niet de wens naar het nieuwste materiaal.

Winst aan aanhechting is bij geschikte defecten goed onderbouwd, maar niet gegarandeerd. Roken, gebrekkige mondhygiëne en een voortdurende ontsteking verslechteren de vooruitzichten duidelijk.

Als naslagwerk over behandelingen, methoden en begrippen die in verband met het steunweefsel opduiken – van preventie via kindertandheelkunde tot esthetiek.

Nee. De teksten leggen uit wat er bestaat en waar het op aankomt. Welke behandeling in uw geval juist is, valt pas na een onderzoek te zeggen.

Uit lichaamseigen bot, uit menselijk donorbot van een weefselbank, uit dierlijk materiaal of uit zuiver synthetische stoffen. Alle worden door het lichaam in de loop van maanden omgebouwd of afgebroken.

Donor- en dierlijke materialen doorlopen genormeerde bewerkings- en sterilisatieprocedures en vallen onder het toezicht op geneesmiddelen of medische hulpmiddelen. Vraag in de praktijk welk materiaal is voorzien – de herkomst hoort in het voorlichtingsgesprek.

In de parodontale chirurgie meestal niet. Vervangingsmaterialen en membranen gelden overwegend als particuliere extra en horen daarom vooraf in een schriftelijk kostenplan.

Er wordt gewerkt onder een loepbril of operatiemicroscoop met fijnere instrumenten en dunner hechtmateriaal. De sneden zijn kleiner en het weefsel wordt minder gerekt.

Kleinere wonden en preciezere wondranden bevorderen de genezing; zwelling en klachten zijn meestal geringer. Een beter resultaat is daarmee waarschijnlijker, maar niet gegarandeerd – mondhygiëne en stoppen met roken wegen zwaarder.

Bij juist gebruik niet. Het poeder is doorslaggevend: voor de tandvleespocket en blootliggende wortels worden fijne poeders op glycinebasis gebruikt, die aanzienlijk zachter zijn dan het klassieke natriumbicarbonaat.

Bij acute ontstekingen van de luchtwegen, bij bepaalde aandoeningen met een zoutarm dieet en bij open wonden in het behandelgebied. Noem bestaande aandoeningen vóór de zitting.